Elżbiecie - jako przyczyna do studiów nad przejawami i skutkami Paranoi […] w okresie pokwitania - a tobie jako podziękę i upamiętnienie jej paru wizyt z kuzynem w mieszkaniu przy ul. Kościuszki 110/9, II ptr. [...]

"Leżałem w mętnym świetle, a ciało moje bało się nieznośnie, uciskając strachem mego ducha, duch uciskał ciało i każda najdrobniejsza fibra kurczyła się w oczekiwaniu, że nic się nie stanie, nic się nie odmieni, nic nigdy nie nastąpi i cokolwiekby się przedsięwzięto" 

Na jego kształt złożyły się doświadczenia i przemyślenia poety wyniesione zarówno z Warszawy (druga połowa lat 30. XIX w.), jak i z rozpoczętego w 1842 roku pobytu w Europie, obejmującego Monachium, Wenecję, Florencję, Rzym, Berlin, Brukselę i Paryż.

Znakomicie zachowany pierwodruk pierwszej części trylogii narodowej. Warszawska edycja drukiem Władysława Szulca i S-ki.

Kazimierzowi Brandysowi 

Leopold Tyrmand