Historia brytyjskich "map ucieczkowych" sięga 1940 r.

Mapy zaczęto drukować na cienkim, ściśle tkanym jedwabiu i wyposażać w nie alianckich lotników na wypadek zestrzelenia nad terytorium wroga. Spełniały jednocześnie funkcję apaszki / szalika - były ciepłe, choć cienkie, a przy tym mocne, odporne na zagniecenia, łatwe do ukrycia i... ciche - nie szeleściły podczas użytkowania. Do barwnika dodawano pektyny, co zapewniało trwałość nadruku, nawet w zetknięciu z wodą morską. 

Powołana w grudniu 1940 r. Sekcja 9 Brytyjskiego Wywiadu Wojskowego (MI9), do której zadań należało m. in. utrzymywanie kontaktów z brytyjskimi jeńcami wojennymi, ukrywała mapy, a także miniaturowe kompasy, w przesyłanych do oflagów paczkach, najczęściej w pudełkach z grami planszowymi. Miało to zachęcać więzionych do ucieczki.

Prezentowana mapa (rzadkość na rynku kolekcjonerskim) pochodzi z serii wydanej w r. 1943 - natychmiast rozpoznawalnej dzięki wyjątkowo żywym kolorom druku. Dotyczy Teatru Europejskiego (Wojny) i dla większej użyteczności została wydrukowana dwustronnie. Poszczególne mapy z serii są oznaczone literami: A/B, C/D, E/F oraz K (wschód)/K (zachód) (awers: A, rewers: B, itd.). Po rozłożeniu wszystkich można było uzyskać kompletną mapę Europy. Intersujące jest zastosowanie czarnych punktów, pomagających w ustaleniu odległości, np. między dwoma miastami, bez konieczności spoglądania w legendę.

    Amerykański odpowiednik MI9 - MIS-X, po przystąpieniu Stanów Zjednoczonych do wojny, również wydawał podobne mapy, eksperymentując najpierw z jedwabiem, potem także z włóknami wiskozowymi (tzw. sztuczny jedwab). Niektóre egzemplarze zawierały tzw. "blood chit" ("pokwitowanie krwi") - obietnicę zapłaty skierowaną do osoby udzielającej pomocy lotnikowi, wydrukowaną w 8 językach. Egzemplarze te szczególnie dedykowano pilotom z ochotniczej jednostki Flying Tigers (Latające Tygrysy), która walczyła z Japończykami na terenach Birmy i Chin.

 Pilot RAAF-u (Royal Australian Air Force) w zawiązanej pod szyją "apaszce ucieczkowej".

"Latający Tygrys" w zawiązanej pod szyją apaszce z "pokwitowaniem krwi".

[British Cloth Escape Map / WWII - European Theater / 1943 Series] 

[Brytyjska "mapa ucieczkowa" (jedwabna, dwustronna) / II Wojna Światowa - Teatr Europejski  / Seria 1943]

[Londyn] [1943], [MI9 (druk: John Waddington, Ltd)]

Wymiary: 76 x 90 cm

Awers ("Sheet E"): Niemcy (północ), Protektorat Czech i Moraw, Słowacja, Polska, Węgry (północ)

Rewers ("Sheet F"): Chorwacja (zachód i centrum), Czarnogóra (zachód), Słowacja (południe), Niemcy (południe), Włochy (północ i centrum), Szwajcaria (wschód)

Skala 1:1000000