Wydawnictwo Iskry – historia i działalność w PRL

Wydawnictwo Iskry, założone w 1952 roku w Warszawie, przez lata działalności PRL stało się jednym z najważniejszych wydawnictw literatury dla dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Początkowo funkcjonowało jako Państwowe Wydawnictwo Młodzieżowe „Iskra”, później przemianowane na Państwowe Wydawnictwo „Iskry”. Siedziba wydawnictwa mieściła się przy ul. Smolnej 11, w mieszkaniu Tadeusza Boya-Żeleńskiego, a obecnie znajduje się przy al. Wyzwolenia 18 w Warszawie.

Początki działalności wydawnictwa „Iskry”

Wydawnictwo „Iskry” zostało założone z myślą o popularyzacji literatury młodzieżowej i nawiązywało do tygodnika „Iskry” oraz serii „Biblioteka Iskier”, wydawanych przed II wojną światową. W 1952 roku opublikowano zaledwie 11 tytułów, lecz już trzy lata później liczba publikacji wzrosła do 169. Przez pierwsze 20 lat istnienia wydawnictwo opublikowało blisko 3000 tytułów, z czego 705 to wznowienia.

Popularne serie książkowe w PRL-u

W czasach PRL-u znakiem rozpoznawczym Iskier stały się serie wydawnicze, które skupiały różnorodne gatunki literackie i tematyczne. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich, które zdobyły szerokie grono czytelników.

Naokoło Świata

Seria „Naokoło Świata” to cykl reportaży podróżniczych i przygodowych, który wystartował w 1956 roku. Publikacje były bogato ilustrowane i wyróżniały się jednolitą szatą graficzną. Wśród autorów znaleźli się tak znani pisarze jak Ryszard Kapuściński, Melchior Wańkowicz, oraz Karen Blixen.

Klub Srebrnego Klucza

„Klub Srebrnego Klucza” to seria kryminalna, w której wydawano powieści sensacyjno-obyczajowe autorów polskich i zagranicznych. Zapoczątkowana w 1956 roku, zdobyła popularność wśród młodzieży oraz dorosłych, dostarczając im dreszczyku emocji i zagadek kryminalnych.

Fantastyka-Przygoda

Seria „Fantastyka-Przygoda”, zapoczątkowana w 1966 roku, prezentowała zbiór powieści science fiction oraz opowiadań autorów z różnych krajów. Dzięki tej serii polska młodzież mogła odkrywać świat literatury fantastycznej, poznając twórczość polskich, radzieckich oraz zachodnich pisarzy.

Najważniejsi autorzy wydawani przez „Iskry”

W okresie PRL „Iskry” publikowały książki wielu wybitnych pisarzy, zarówno polskich, jak i zagranicznych m. in. Erwina Axera, Tadeusza Boya-Żeleńskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Jarosława Iwaszkiewicza, Brunona Jasieńskiego, Stefana Kisielewskiego, J.D. Salingera, Edwarda Stachury, Stefana Themersona, J.R.R. Tolkiena, Juliana Tuwima, Marka Twaina.

Wydawnictwo współpracowało z najwybitniejszymi polskimi autorami reportażu, takimi jak Ryszard Kapuściński, Olgierd Budrewicz, Kazimierz Dziewanowski, czy Wiesław Górnicki. Ich reportaże stanowiły świadectwo wydarzeń politycznych, społecznych oraz odkrywały egzotyczne zakątki świata dla polskich czytelników.

„Iskry” publikowały również książki zagranicznych autorów literatury młodzieżowej, takich jak Jack London, James Fenimore Cooper, Mark Twain, James Oliver Curwood i Robert Louis Stevenson. Łącznie wydano ponad 20 tytułów Londona, osiągając nakład ponad 2,5 miliona egzemplarzy, co świadczy o ogromnej popularności tych książek w Polsce.

Ostatnie lata działalności Iskier

Wydawnictwo „Iskry” stało się miejscem debiutu dla wielu znanych pisarzy i poetów, takich jak Ernest Bryll, Stanisław Grochowiak, Edward Stachura, czy Małgorzata Hillar. W 1972 roku „Iskry” zapoczątkowały miesięcznik „Nowy Wyraz”, który stanowił platformę dla młodych twórców literackich. Od początku istnienia „Iskier” szczególny nacisk kładziono na estetykę wydawanych książek. W zespole pracowali wybitni graficy i ilustratorzy, tacy jak Janusz Grabiański, Maria Hiszpańska-Neumann, Jerzy Skarżyński, oraz Józef Wilkoń, którzy tworzyli wyjątkowe okładki i ilustracje. Siedziba „Iskier” na ul. Smolnej 11 była również miejscem pamięci po Tadeuszu Boyu-Żeleńskim. Utworzono tam Salon Boya-Żeleńskiego, gdzie przechowywano pamiątki po słynnym tłumaczu i krytyku. To miejsce, pełne historii i literackiego dziedzictwa, przyciągało wiele osób związanych z literaturą i kulturą. W 1992 roku Państwowe Wydawnictwo „Iskry” zostało sprywatyzowane i przyjęło nazwę Wydawnictwo Iskry. Wciąż kontynuuje swoją misję, publikując literaturę piękną, reportaże, publicystykę oraz książki o tematyce historycznej i społecznej. Wydawnictwo przeniosło się na al. Wyzwolenia 18, gdzie do dziś kontynuuje tradycje literackie i kulturalne. Wydawnictwo Iskry odegrało niezwykle ważną rolę w kształtowaniu polskiej literatury i kultury w czasach PRL-u. Dzięki licznym seriom wydawniczym, współpracy z wybitnymi autorami oraz wsparciu dla młodych twórców, „Iskry” przyczyniły się do wzbogacenia polskiego rynku literatury dziecięcej, młodzieżowej oraz reportażu. Mimo zmian ustrojowych, wydawnictwo kontynuuje swoją misję, pozostając jednym z najbardziej zasłużonych wydawnictw w Polsce.

Wydawnictwo Iskry

W cieniu Kangczendzengi Marek Malatyński [1978]

Wydawca: Wydawnictwo Iskry

Cena:

12,00 zł