Sposób życia Z Pawłem Hertzem rozmawia Barbara N. Łopieńska [1997]

OPIS BIBLIOGRAFICZNY W ZAKŁADCE SZCZEGÓŁY.

„Sposób życia” nie do końca odpowiada tytułowi, po którym można by się spodziewać może trochę bardziej osobistych zwierzeń. Nie, jest to książka, która staje się przede wszystkim świadectwem pewnej biografii intelektualnej. Zdeterminowanej w bardzo dużym stopniu decyzją o pozostaniu w kraju po roku 1945. Hertz był człowiekiem, który mógł wybrać inaczej. W rozmowach opowiada o młodości, o międzywojennej Warszawie, o zamożnej rodzinie, z której pochodził, o podróżach do Włoch, dłuższym okresie spędzonym w Paryżu, o przyjeździe do Polski tuż przed wybuchem wojny, o doświadczeniach wojennych – m.in. o pobycie w łagrze, powojennej współpracy z „Kuźnicą”, o usunięciu się w cień, o wieloletniej pracy w PIW-ie. Jest swoistym kompromisem między dociekliwymi, a przecież stonowanymi i bardzo kulturalnymi, pytaniami Łopieńskiej a odpowiedziami Hertza – wyczerpującymi, lecz jednocześnie chroniącymi prywatność. Jawi się on tutaj jako ktoś, kto nieskłonny jest do osobistych wynurzeń. Jako człowiek dyskretny i stonowany. Niechętnie odnoszący się do rebelii i szaleństw. Klasyk. W pełnym znaczeniu tego słowa. We wszystkim tym, co dobre i co złe. Bardzo wyraźnie podkreśla on tutaj swoją oddzielność, samoistność, niezależność. Wolność.

Cz. Miłosz