Liryki 1930-1964 Julian Przyboś [Biblioteka Poetów / 1972]

WSTĘP

Rewolucyjność poetów mierzy się nie tyle ideologią społeczną ich utworów, co stosunkiem do tradycji kulturalnej. Przyboś należy do tych, którzy łączyli w marzeniach rewolucję społeczną z artystyczną i, co więcej, związek ten usiłowali realizować. Droga do zjednoczenia myśli o przewrocie z nowatorskim kształtem mowy poetyckiej była długa. Rozwój sytuacji politycznej w dwudziestoleciu międzywojennym zawiódł oczekiwania tego, który miał zadatki na poetę polskiej rewolucji: następują długie lata zastoju. Nie jest więc może przypadkiem, że uczy się on wówczas odkrywać dynamikę w tym, co najbardziej statyczne. Ówczesny Przyboś przedstawia przedmioty tak, jakby się znajdowały w przededniu eksplozji. Skrystalizowanie jego postawy politycznej następuje mniej więcej w połowie lat trzydziestych. Po okresie młodzieńczego kultu techniki w „Śrubach” i po próbach unowocześnienia tematyki wiejskiej w zbiorze „W głąb las” ujednolica w znakomitym „Równaniu serca” swą postawę, sprowadzając jej artystyczne i społeczne aspekty do wspólnego mianownika.

Bywają chwile w życiu wybitnych artystów, gdy wszystko zdaje się im sprzyjać. Właściwe Przybosiowi oczekiwanie eksplozji zbiega się w tym okresie z sytuacją świata, drżącego od nie wyładowanych napięć. 

[fragment]