Centrala Europa William T. Vollmann przełożył Jędrzej Polak [2021]

Śmiesznostki drugiego człowieka niekiedy budzą do niego sympatię, i tak było w przypadku Blumentritta, u którego najbardziej bawiła mnie jego słabość do telefonu czy wręcz fanatyzm w posługiwaniu się tym urządzeniem.

FELDMARSZAŁEK ERICH VON MANSTEIN (1958)

Przysadzisty czarny telefon, rzekłbym ośmiornica, bóg naszego korpusu łączności, ma w Berlinie własną nyżę (a raczej – co bardziej prawdopodobne – w Moskwie, określanej przez pewnego niemieckiego generała mianem „serca samej istoty wroga”). Gdzieś pomiędzy stalowymi rafami wibruje drut owinięty gutaperką: „Niniejszym... zzZZZZZ... krytyczne położenie... miażdżące uderzenie”. Ale ponieważ nikt nie autoryzował tych sformułowań (a także z tej przyczyny, że karą za podsłuchiwanie jest śmierć), nie warto przykładać ucha do najeżonego elektrycznymi kolcami drutu – lepiej siedzieć posłusznie i czekać, gdyż oczekiwanie nie będzie długie: zerwano negocjacje. Chamberlain ucieka z krzykiem: „Pokój naszym czasom!”. Francja karnie wyraża désintéressement rządami w Pradze. Kolumny zmechanizowane wtaczają się do Pilzna i toczą się dalej. Włochy liczą na nagrodę za awanturnictwo, której wolałyby nie odebrać, ale zahipnotyzowane dzwonkiem telefonu lunatykują prosto na balkon, z którego deklarują: „Nie czas na zmianę naszej polityki. Nie jesteśmy prostytutkami!”. Zawsze czujny somnambulik z Berlina bierze ślub z realistą z Kremla, którego zaraz oszwabi. „To ich zmiecie jak bomba!” – rechocze lunatyk. W całej Europie rozdzwaniają się telefony. [...]