Witold Dederko (1906–1988) – fotograf, pedagog, publicysta

Witold Dederko, syn znanego fotografa Mariana Dederki, od wczesnej młodości wykazywał zainteresowanie sztuką fotograficzną. Już jako nastolatek zdobywał doświadczenie w rodzinnym atelier, co w naturalny sposób ukształtowało jego ścieżkę zawodową. W 1929 roku objął stanowisko kierownika reportażu w Polskiej Agencji Telegraficznej, a dwa lata później został zaproszony do Fotoklubu Polskiego, zrzeszającego wybitnych twórców fotografii artystycznej. W 1935 roku objął funkcję kierownika laboratorium i przedstawiciela firmy Kodak w Warszawie, co umocniło jego pozycję w środowisku fotograficznym.

Po II wojnie światowej poświęcił się pracy dydaktycznej jako wykładowca fotografii w Łódzkiej PWSFiT. Jego wkład w edukację fotograficzną był nieoceniony – opracował podręczniki dotyczące kompozycji i oświetlenia, które do dziś są wznawiane, pomimo rozwoju technologii cyfrowej. Przez lata prowadził również popularną rubrykę "Gawędy o kompozycji" na łamach czasopisma "Fotografia".

Pasję filmową, odziedziczoną po ojcu, realizował poprzez występy w ponad czterdziestu filmach, zazwyczaj w rolach drugoplanowych (m.in. w "Ziemi obiecanej"). Równie ważna była dla niego fotografia artystyczna i techniki szlachetne, co znalazło odzwierciedlenie w jego autorskiej recepturze na gumę chromianową, opublikowanej w pracy "Guma warszawska" (1983). Był członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików od 1947 roku.

Działalność organizacyjna i artystyczna

W okresie 1945–1956 Dederko skupił się na publicystyce, organizowaniu środowiska fotograficznego i nauczaniu, co spowodowało niemal dwudziestoletnią przerwę w jego twórczości artystycznej. Powrót do aktywnej fotografii nastąpił w 1956 roku, kiedy to założył nieformalną grupę twórczą "Przedszkole", działającą w Warszawie.

Oficjalne pierwsze spotkanie grupy odbyło się 29 marca 1957 roku, a oprócz Dederki należało do niej dziesięciu artystów: Janusz Czarnecki, Stefan Deptuszewski, Leszek Dmowski, Jerzy Jarosz, Krystyna Małek, Ryszard Mariański, Jan Sunderland, Janusz Szczerbatko, Antoni Ulikowski i Feliks Zwierzchowski. Grupa miała charakter koleżeński i nie reprezentowała konkretnego kierunku artystycznego. Jej członkowie eksplorowali różne style – od fotografii krajobrazowej i reportażowej po surrealistyczne kompozycje. Regularne zebrania służyły wymianie doświadczeń i krytycznej analizie prac.

Dzięki swojej wszechstronnej działalności Witold Dederko zapisał się w historii polskiej fotografii nie tylko jako artysta, ale także jako wybitny nauczyciel i promotor sztuki fotograficznej.