Semiologia życia codziennego Eco Umberto [Nowy Sympozjon / 1996]

SŁOWO WSTĘPNE

Wielorakość ról, form wypowiedzi, gatunków prozy, swobodne poruszanie się po rozmaitych obszarach kultury i rzeczywistości codziennej, sztuki wysokiej i masowej przyczyniły się do zawrotnej kariery Umberta Eca (ur. w Alessandrii, w 1932) i uczyniły zeń idealnego obserwatora ponowoczesnej cywilizacji, intelektualistę, nie pretendującego do sformułowania jednolitego systemu, lecz z satysfakcją konstatującego chaotyczną wielość zjawisk.

Semiolog, mediewista, profesor Uniwersytetu Bolońskiego, wykładowca znany najbardziej prestiżowym amerykańskim uczelniom, autor uczonych rozpraw, takich jak m.in. Dzieło otwarte (1962, Opera aperta); Pejzaż semiotyczny (1968, La struttura assente); Lector in fabula (1979); Semiotica e filosofia del linguaggio (Semiotyka i filozofia języka, 1984); I limiti dell’interpretazione (Granice interpretacji, 1990); Ricerca della lingua perfetta (Poszukiwanie języka doskonałego, 1993), zyskał rozgłos i miliony czytelników dzięki powieściom i błyskotliwej felietonowej prozie Zapisków na pudełku od zapałek.

Klucz semiotyczny okazał się niezwykle przydatny w badaniach Eca nad kulturą masową, zastosował go nie tylko w pracach o ambicjach naukowych: Apocalittici e integrati (Katastrofiści i przystosowani, 1964); Superman w literaturze masowej (1978, Il superuomo di massa), ale i w licznych szkicach oraz felietonach, również i w tych, które figurują w niniejszym tomie. Rozróżnienie takie nie jest zresztą całkiem prawomocne w odniesieniu do sposobu myślenia Eca, odrzuca on bowiem hierarchizowanie — i związane z nim wartościowanie — zjawisk. Na namysł filozoficzny zasługuje zatem wszystko tylko z tej racji, że jest: może to być zarówno Suma św. Tomasza, jak i film Casablanca, filozofia języka rodem z Barthesa i Foucaulta, jak i moda na noszenie dżinsów.