Znaki na srebrze Marks on silver in Poland znaki miejskie i państwowe używane na terenie Polski w obecnych jej granicach Michał Gradowski [1994]

OPIS BIBLIOGRAFICZNY W ZAKŁADCE SZCZEGÓŁY.

PRZEDMOWA

Autor tej książki w 1992 r. obchodził 40-lecie pracy zawodowej, z czego niemal 30 lat przypada na działalność w Ośrodku Dokumentacji Zabytków, głównie w dziale tzw. „zabytków ruchomych” zajmującym się dokumentacją dzieł sztuki i rzemiosła artystycznego. I choć już w czasie studiów na Uniwersytecie Warszawskim pod kierunkiem prof. W. Tomkiewicza podjął pierwsze prace (i publikacje) na temat zabytkowego złotnictwa, dopiero jednak w Ośrodku znalazł możliwość intensywnej pracy nad tym zagadnieniem. Były to badania niełatwe, bowiem ta dziedzina sztuki od dawna była traktowana po macoszemu przez naszych historyków sztuki, skupiających swą uwagę głównie na malarstwie, rzeźbie i architekturze. Do prawidłowego rozpoznania i opracowania ogromnego bogactwa zabytkowego srebra w Polsce brakowało podstawowych narzędzi — znajomości dawnej technologii, usystematyzowanej terminologii, a nade wszystko klucza do ustalania proweniencji i datowania zabytków, jakim jest katalog znaków złotniczych.

Po paru latach badań prowadzonych po omacku zaniechał ambitnych rozważań formalnych, odłożył na bok nigdy nie dokończoną pracę doktorską i zabrał się za opracowanie zagadnień podstawowych, przygotowując grunt pod pracę innych badaczy, którzy zechcą się zająć tym zaniedbanym, a jak się okazuje niezwykle interesującym fragmentem naszego dziedzictwa kulturowego. Już w 1975 r. Ośrodek Dokumentacji Zabytków wydał jego pierwszą książkę pt. Technika i technologia w dawnym złotnictwie (za którą Autor otrzymał nagrodę ministra kultury i sztuki), zaś w rok potem Słownik terminologiczny wyrobów złotniczych. Podsumowaniem dorobku Autora w obu tych dziedzinach badań była wydana w PWN książka: Dawne złotnictwo — technika i terminologia (dwa wydania — 1980 i 1984). W ciągu tych lat przepracowanych w Ośrodku opublikował blisko 50 prac na temat złotnictwa, lecz przez cały ten czas mozolnie gromadził materiały do pracy, którą uznał za najważniejszą — pełnego wykazu polskich znaków złotniczych.