Zarys historii gminy Trzydnik Duży Leszek Zugaj [2018]

WSTĘP

Gmina Trzydnik Duży jest jednym z wielu samorządów w Polsce. Pozornie niczym się specjalnie nie wyróżnia. Gdy jednak rozpocząłem pracę nad publikacją Zarys historii gminy Trzydnik Duży, przekonałem się, że nie jest ona typową gminą wiejską. Gmina ta charakteryzuje się dużą aktywnością społeczną mieszkańców. Tak było już w okresie międzywojennym i tak jest do dziś. Po części jest to zasługą indywidualnych osób, które pociągnęły za sobą resztę mieszkańców. Już na początku XX wieku powstały tu pierwsze stowarzyszenia i organizacje kulturalne, społeczne, artystyczne. Były to liczne ochotnicze straże pożarne, koła gospodyń wiejskich czy też zespoły artystyczne.

Dzięki aktywności społecznej już przed II wojną światową powstawały pierwsze nowoczesne szkoły i remizy strażackie. Ta nadzwyczajna działalność miejscowej społeczności trwała w trudnych latach powojennych i utrzymuje się także teraz. To dzięki temu gmina Trzydnik Duży odnosi sukcesy również dziś. Gmina błyszczy na mapie kulturalnej województwa lubelskiego.

Gmina Trzydnik Duży dobrze poradziła sobie w dziedzinie rozwoju infrastruktury, mimo że brak tu dużych firm-sponsorów, jak to jest w wielu miejscach. Dzięki aktywności władz gminy udało się pozyskać spore środki zewnętrzne, głównie unijne. Miejscowy samorząd może pochwalić się bazą szkolną, sportową, dobrymi drogami, świetnie wyposażonymi jednostkami OSP. Znalazło to uznanie w ogólnopolskich rankingach.

W rozdziale I niniejszej pracy czytelnik odnajdzie przegląd najważniejszych faktów z dziejów całej społeczności gminy – od czasów najdawniejszych do chwili współczesnej.

Rozdział II to próba opisania historii poszczególnych miejscowości. Każda z nich ma nieco inną przeszłość. Wiele z nich powstało jeszcze w średniowieczu, inne dopiero w XIX czy XX wieku. Na terenie gminy występowały duże majątki ziemskie, ale też zaścianki drobnoszlacheckie – ewenement w tej części Lubelszczyzny. Funkcjonowały dobra ziemskie prywatne oraz kościelne.

Rozdział III to tematyczny przegląd życia społecznego, gospodarczego i kulturalnego gminy Trzydnik Duży. Są tam opisane kwestie szkolnictwa, ochrony przeciwpożarowej, kultury, bezpieczeństwa i wielu innych tematów. Opisano tu także współczesne osiągnięcia gminy.

Zdaję sobie sprawę, że praca ta nie zaspokoi ciekawości wszystkich czytelników. Jest to jednak pierwsza próba opisania dziejów gminy Trzydnik Duży. Pragnę podziękować wszystkim, dzięki którym ta książka powstała. Praca była o tyle łatwiejsza, że w gminie od niemal 100 lat prowadzi się liczne kroniki szkół, jednostek OSP, powstały też unikalne w całym regionie kroniki poszczególnych miejscowości czy ich monografie.

Autor