Wprowadzenie do tradycji i myśli żydowskiej Romana Kolarzowa [2006]

Przedstawiam Czytelnikom książkę, która powstała niejako „po fakcie”. Zawiera przede wszystkim to, co w ciągu lat 1990–98 udawało mi się przekazywać podczas wykładów. Same wykłady były rodzajem eksperymentu. Najpierw formalnie, ponieważ do 1995 r. z przyczyn, na które zupełnie nie miałam wpływu, musiałam tak ograniczać tematykę, aby zmieścić ją podczas 30 godzin. Zważywszy, że do opowiedzenia jest przynajmniej 30 stuleci, miałam poczucie, że najwłaściwiej byłoby tu mówić o upychaniu tematów¹. Nie najmniejszą niedogodnością była sama forma: wykład nie daje wielkich możliwości kontaktu. To już moim ówczesnym Słuchaczom zawdzięczam, że swoimi spostrzeżeniami i wątpliwościami chcieli się dzielić poza zajęciami.

Eksperymentem był jednak – i to przede wszystkim – sam pomysł poprowadzenia kursu propedeutycznego z dziedziny tak „egzotycznej”, jak filozofia i kultura żydowska. Możliwe nawet, że przedsięwzięcie to zasługiwało na miano lekkiego szaleństwa; zdawałam sobie sprawę, przynajmniej w zarysie, że zabieram się do rzeczy źle widzianej, nawet gdyby tylko miała być opatrzona etykietą dziwactwa. Nie umiałabym tak całkiem zwięźle przedstawić racji tego przedsięwzięcia. Chcąc pozostać we względnej wobec Czytelników przyzwoitości, mogę tylko powtórzyć to, co mówiłam Uczestnikom wykładów, gdy pytali o powody – a pytali często. Odpowiedź dla Nich była także odpowiedzią dla mnie. Jeśli nawet nie decydujące, to w każdym razie pierwszoplanowe znaczenie miało dla mnie uwierające przez wiele lat poczucie, że w Polsce nastawienie do tzw. „problemu żydowskiego”, do wszystkiego, co wiąże się z żydowską kulturą, tkwi w wielowarstwowej hipokryzji.

[fragment]