Świat bez historii Jerzy Topolski [1998]

W stosunku do poprzednich wydań Świata bez historii do tekstu obecnej wersji książki nie wprowadziłem wielu zmian, ponieważ jej teza zasadnicza: myślenie historyczne jest składnikiem kultury, bez którego nie byłoby możliwe konstruowanie programów działania i aktywny stosunek do zastanej rzeczywistości pozostaje bez zmiany. Dodałem jednak osobny (końcowy) rozdział, w którym ustosunkowuję się do dyskusji o końcu historii wywołanej w szczególności przez Francisa Fukuyamę. Fukuyama, jak wiadomo, uznał, że jest nadzieja, iż historia ludzkości znajdzie swój koniec, gdy świat opanuje liberalna demokracja. Nie chodzi tu oczywiście o koniec materialny świata (o którym mowa w koncepcjach teologicznych), lecz o koniec świata z historią, czyli świata zmian z jego ideologiami i utopiami. Jeśli Czytelnik ciekawy jest, jakie w tym względzie jest moje zdanie, może natychmiast zacząć lekturę książki od jej ostatniego rozdziału, choć wolałbym, by lektura ta była bardziej systematyczna.

Inne uzupełnienie książki dotyczy narracji historycznej. Oto od czasu gdy ją pisałem, w metodologii czy filozofii historii dokonał się wielki zwrot nazwany „zwrotem lingwistycznym” (linguistic turn). Polega on nie tylko na zwróceniu większej uwagi na kwestię języka i tekstu (narracji), lecz na potraktowaniu narracji [...]