Stanisław August Stanisław Mackiewicz [1991]

[Fragment]

I.

WYSYŁAM KEYSERLINGA, BY ZROBIŁ CIEBIE
KRÓLEM…

Edward VIII, król Wielkiej Brytanii stracił koronę przez kobietę. Stanisław August ostatni król polski i wielki książę litewski nie tylko zyskał koronę przez kobietę, ale do korony dążył dla kobiety. Zdobył koronę, aby zdobyć kobietę.

Dnia 26 lutego 1758 r. rano, w Petersburgu, żona następcy tronu rosyjskiego, Piotra, późniejszego cesarza Piotra III, Wielka Księżna Katarzyna Aleksiejówna, która jako panna nazywała się księżniczka Zofia-Augusta Anhalt-Zerbst-Dornburg i urodziła się w Szczecinie w r. 1729 jeśli nie w niedostatku, to w każdym razie nie wśród bogactwa, a później była światu znaną jako Katarzyna II Wielka, cesarzowa Wszechrosji, otrzymała od swego kochanka bilecik tajny i alarmujący, jakkolwiek rozpoczęty optymistycznym westchnieniem filozoficznym.

Wielka Księżna podniosła spódnicę i włożyła ten bilecik tam, gdzie podwiązka uchwytuje pończochę. Tak przynajmniej w swoich arcy-interesujących i arcy-intymnych „Zapiskach“ opowiada o kryjówkach dokumentów podobnych. Potem brwi jej, które na prześlicznej białości jej twarzy wyglądały jak dwie cienkie czarne linie, mistrzowską ręką rysownika węglem pociągnięte, brwi te boleśnie i z niepokojem się zmarszczyły.

Sytuacja była groźna. Przed młodą kobietą stanęło widmo śmierci; — gorzej, bo tortur, a conajmniej możliwość utraty widoków dojścia do tak przez nią upragnionego tronu.