Siedmiu ze Spandau Laure Joanin-Llobet z fr. przeł. Witold Grzechnik [2010]

Pomysł napisania tej książki zrodził się pod wpływem kilku słów, jakie usłyszałam w 2001 roku podczas rodzinnej kolacji: „André Happel, mąż Huguetty, przez lata był kapelanem w więzieniu Spandau w Berlinie. Wiesz, że zajmował się tam nazistowskimi zbrodniarzami skazanymi w Norymberdze? Przede wszystkim Albertem Speerem”.

Nie, nie wiedziałam. Albo raczej – niezbyt wiele. Nazwisko André Happela majaczyło w mojej pamięci. Natomiast Spandau... Ta nazwa natychmiast wywołała serię skojarzeń: Hitler, Trzecia Rzesza, obozy koncentracyjne, druga wojna światowa... A tu mój daleki powinowaty! Jego nazwisko ledwie znałam, a okazuje się, że przeżył on kawał historii – i to jakiej! – a życie jego było dość wyjątkowe. Parafialny pastor, wojskowy kapelan, ani bardziej, ani mniej ważny od innych, obcował z przerażającymi uczestnikami czegoś, co według słów Alberta Speera było zbliżone do „zła absolutnego”. Być może wysłuchiwał ich poufnych zwierzeń.

Ciekawość, dziennikarski instynkt, fascynacja – wszystko to sprawiło, że natychmiast zapragnęłam dowiedzieć się więcej na ten temat.

Można nad tym ubolewać, ale upływ czasu zawsze nieco mitologizuje największe dramaty i najbardziej krwawe konflikty z przeszłości; unieruchamia je i krystalizuje, co sprawia, że w oczach następnych pokoleń stają się one fantasmagorycznymi epizodami albo po prostu rozdziałami Historii przez duże H. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy echa dramatów docierają do potomnych przez filtr obrazu lub słowa pisanego, a nie emocji, bądź za pośrednictwem tradycji rodzinnej.

[fragment]