Sibi, Deo, posteritati Jabłonowscy a sztuka w XVIII wieku Andrzej Betlej [2010]

OPIS BIBLIOGRAFICZNY W ZAKŁADCE SZCZEGÓŁY.

1. STAN BADAŃ NAD DZIAŁALNOŚCIĄ FUNDATORSKĄ MAGNATERII

W RZECZYPOSPOLITEJ W XVIII WIEKU

Badania nad inicjatywami i fundacjami artystycznymi poszczególnych przedstawicieli rodzin magnackich Rzeczypospolitej w XVIII wieku zaowocowały licznymi publikacjami i objęły właściwie wszystkie znaczące rody arystokratyczne. Szczególne miejsce w literaturze zajmuje oczywiście monumentalne opracowanie Romana Aftanazego, poświęcone rezydencjom magnackim Rzeczypospolitej, będącym, niejako naturalnie, głównymi ośrodkami działalności artystycznej poszczególnych dworów. Na uwagę zasługują opracowania dotyczące artystów pracujących dla hetmana Adama Mikołaja Sieniawskiego (1666–1726), a przede wszystkim dworu artystycznego jego małżonki Elżbiety z Lubomirskich (1669–1729), chyba najczęściej i najszerzej analizowanego przez wielu badaczy; jak również ich wnuczki Izabelli z Czartoryskich Lubomirskiej (1733–1816).

Szczególnie obfita jest literatura poświęcona inicjatywom artystycznym hetmana wielkiego koronnego i kasztelana krakowskiego Jana Klemensa Branickiego (1689–1771). Trzeba także odnotować studia odnoszące się do artystów i inicjatyw Pawła Karola (1680–1750) i Barbary z Duninów Sanguszków (1718–1791) oraz niektórych fundacji ich synów, opracowane głównie przez Józefa Skrabski ego. Wyjątkowe miejsce w literaturze historyczno-artystycznej zajmują realizacje powstałe pod patronatem Radziwiłłów — Anny Katarzyny z Sanguszków (1676–1746) oraz jej synów: ordynata nieświeskiego i ołyckiego, wojewody wileńskiego i hetmana wielkiego litewskiego Michała Kazimierza „Rybeńki” (1702–1762), jego młodszego brata, pana na Białej, Hieronima Floriana (1715–1760) oraz syna pierwszego z nich, Karola Stanisława „Panie Kochanku” (1734–1790). [...]