Rok 1956 w Polsce i jego rezonans w Europie pod red. Joanny Szymoniczek i Eugeniusza Cezarego Króla [2009]

Przedmowa.

W dniach 1–3 grudnia 2006 roku odbyła się w Berlinie, zorganizowana przez Zakład Studiów nad Niemcami Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk (Warszawa), Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk (do lutego 2006 r. Stacja Naukowa Polskiej Akademii Nauk w Berlinie) i Federalną Fundację ds. Badań nad Dyktaturą SED (Berlin), międzynarodowa konferencja naukowa „Rok 1956 w Polsce i jego rezonans w Europie”. W obradach, obok zaproszonych świadków i uczestników wydarzeń sprzed półwiecza, wzięli udział historycy i politolodzy z Czech, Federacji Rosyjskiej, Niemiec, Polski i Węgier. Zaprezentowano 16 referatów, które po opracowaniu znalazły się w niniejszym tomie. Jego wydanie, oprócz środków przekazanych przez organizatorów i Collegium Civitas, umożliwiła dotacja Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Referaty zostały uzupełnione obszernymi fragmentami dyskusji toczącej się przez trzy dni konferencji. Jej ukoronowaniem stała się dyskusja panelowa „Rok 1956 z perspektywy półwiecza”, w której wzięli udział czterej uczestnicy omawianych wydarzeń.

Publikacja, która ukazuje się równolegle w polskiej i niemieckiej wersji językowej, stanowi ważne uzupełnienie stanu wiedzy o 1956 roku, będącym bezsprzecznie jednym z węzłowych momentów historii Europy XX wieku. Oprócz wnikliwych analiz, dotyczących różnych aspektów sytuacji wewnętrznej Polski i międzynarodowych implikacji, nie zabrakło barwnych, osobistych relacji, a także przekazów o charakterze anegdotycznym. Wielka w tym zasługa świadków i uczestników wydarzeń, w szczególności nieżyjącego już niestety Lechosława Goździka – legendarnego przywódcy robotników Warszawy w Październiku 1956 roku.

Jemu, a także tym wszystkim, którzy podjęli dzieło przemian w 1956 roku, wierząc w nadejście suwerennej i demokratycznej Polski, dedykujemy ten tom.