Przeklęta ziemia wyprawy do miejsc zatraconych, często nieprzyjaznych i trudnych do zrozumienia, ale może właśnie dlatego tak ciekawych i prowokujących Tony Wheeler [tł. Grzegorz Fik] [2009]

CO SPRAWIA, ŻE KRAJ JEST PRZEKLĘTY?

To nie ma nic wspólnego z geografią ani topografią. Rzeki nie dokonują inwazji, pustynie nie ulegają korupcji, i w ogóle natura jako taka nie jest siłą sprawczą, która popycha kraj w złą stronę, nawet jeśli terroryści kryją się właśnie w jego górach i dolinach. Moje podróże po „przeklętych ziemiach” wiodły przez zdumiewająco wspaniałe krajobrazy – od niekończących się pustynnych wydm do ośnieżonych szczytów górskich, od wijących się rzek aż po tropikalne plaże – ale zawsze gdzieś w tle towarzyszyła mi nieznośna świadomość, że te kraje poszły w niewłaściwym kierunku i że to ludzie, a nie natura, postępowali niewłaściwie.

Tak więc, chociaż na trasie moich podróży nie brakowało przeróżnych fascynujących odkryć geograficznych i kulturalnych, dopiero zagłębienie się w historię i politykę, najczęściej tę najnowszą, pozwala zrozumieć, w jaki sposób poszczególne państwa osiągnęły status „przeklętej ziemi”. Nie mogłem sobie wymarzyć lepszej obsady – w historiach tych krajów występują zarówno obwieszeni medalami dyktatorzy, naznaczeni fatalnymi wadami bohaterowie narodowi, heroicznie usposobieni reformatorzy, fanatycy religijni, jak i laureaci Nagrody Nobla. Pojawiają się tutaj i Czyngis-chan, i Matka Teresa, i Osama bin Laden, i Lawrence z Arabii, i oczywiście George W. Bush. Obsesyjne dążenie do władzy może prowadzić także do ekscentrycznych zachowań: u niektórych przywódców opisywanych przeze mnie [...]

[fragment]