Na aryjskich papierach Łucja Pinczewska-Gliksman [1996]

Na krawędzi światów

Między serca rozkurczem a skurczem jest

taka chwila gdy jesteśmy śmierci.

Za krótka ona byś my ją postrzegli.

Spazmatyczne jest nasze postrzeganie poznanie.

A nam się zdaje żeśmy rzeką. Rzeką

żywą. Rzeką

płynącą szybciej wolniej ale ciągle

i w kierunku.

Aleksander Wat, Wiersze somatyczne

Łucja Pinczewska-Gliksman (ur. 1913) jest w Polsce autorką prawie nieznaną, choć przez wiele lat była stałym współpracownikiem kilku pism emigracyjnych, w tym paryskiej „Kultury”. Publikowała jednak głównie na Zachodzie w języku angielskim, a jej prace dotyczyły przede wszystkim problematyki z obszaru współczesnej literatury rosyjskiej i historii totalitaryzmu sowieckiego. Stąd też jej nieobecność na księgarskim rynku krajowym w okresie powojennym. Na aryjskich papierach jest drugim tomem poezji w języku polskim (pierwszy zbiór Wczoraj został wydany w Izraelu) autorki, należącej do tego samego pokolenia polskiej inteligencji co Aleksander Wat, Witold Gombrowicz i Czesław Miłosz. Urodzeni jeszcze w niewoli, twórcy ci, swoje dorosłe życie rozpoczynali w niepodległej II Rzeczpospolitej. Podobnie Łucja Pinczewska – warszawianka, absolwentka polonistyki stołecznego uniwersytetu, studiowała w latach trzydziestych, pod kierunkiem najlepszych polskich filologów, profesorów: Józefa Ujejskiego, Zofii Szmidtowej, Witolda Doroszewskiego. Jeszcze przed wojną odbyła praktykę nauczycielską w prywatnym gimnazjum męskim. Z pokoleniem Wata i Miłosza nie łączy jej jednak tylko data urodzenia, lecz także wspólny los...

W 1939 roku wszyscy mężczyźni z rodziny Pinczewskich, podobnie jak wielu młodych inteligentów żydowskich, wstąpili do armii polskiej. Pozostała część rodziny, aż do upadku Warszawy i później przez kilka [...]