Miasto umarłych architektura publiczna Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Krakowie w latach 1868-1939 Barbara Zbroja [2005]

OPIS BIBLIOGRAFICZNY W ZAKŁADCE SZCZEGÓŁY.

Wstęp

Problematyka żydowskich instytucji religijnych i społecznych, jakie licznie powstawały na krakowskim Kazimierzu od drugiej połowy wieku XIX do roku 1939, w dotychczasowych badaniach nad dziejami krakowskich Żydów i architekturą miasta z tego okresu była traktowana marginalnie. Kwestia ta dotyczy zarówno fundacji Żydowskiej Gminy Wyznaniowej, jak i stowarzyszeń żydowskich o różnym profilu działalności. Dotychczas badania nad historią krakowskich Żydów w wieku XIX i w pierwszej połowie wieku XX skupiały się niemal wyłącznie na problematyce społecznej i gospodarczej. Fundamentalne znaczenie w przedmiocie badań nad historią krakowskich Żydów i Gminy Wyznaniowej ma praca Andrzeja Żbikowskiego¹. Jej ramy czasowe obejmują lata 1868-1919, ale omówione w niej przedsięwzięcia budowlane gminy wyznaniowej stanowią niewielki procent na tle innych poruszonych przez autora zagadnień. Odpowiednikiem pracy Andrzeja Żbikowskiego, dotyczącym okresu międzywojennego, jest rozprawa doktorska Barbary Jaworskiej-Małeckiej, w której autorka także nie poświęciła wiele miejsca powstałym wówczas instytucjom gminnym². Jedyną ukazaną do tej pory próbą klasyfikacji architektury związanej z wielowiekową obecnością społeczeństwa żydowskiego na krakowskim Kazimierzu jest Katalog Zabytków³. Jednak zawarte w nim informacje są krótkie i niepełne. Dziwi również przyjęte kryterium wyboru, gdyż Katalog, który ze swojej definicji ma być systematycznym wykazem, nie zawiera wszystkich obiektów⁴.