Listy Róży Luxemburg przekł. z niem [1922]

PRZEDMOWA DO WYDANIA NIEMIECKIEGO.

Trzy lata i cztery miesiące spędziła Róża Luxemburg czasu wojny w więzieniu. Rok — od lutego 1915 do lutego 1916 — w więzieniu dla kobiet w Berlinie (na Barnimstrasse) za mowę, wygłoszoną we Frankfurcie nad Menem, na temat złego traktowania żołnierzy, następnie 2 lata i 4 miesiące (od 10 czerwca 1916 do 10 listopada 1918) jako internowana w Berlinie, Wronkach, Wrocławiu. Przez cały ten czas R. L. pozostawała w zupełnem odcięciu od świata zewnętrznego, jedynie pod ostrą cenzurą docierały do niej listy i książki. Raz na miesiąc pod surowym nadzorem odbywały się widzenia. Chciano sparaliżować siły bojowniczki proletarjatu, chciano zdławić głos piętnujący kłamstwo, wieszczący prawdę. I jedno i drugie zawiodło. Róża Luxemburg podczas długich lat więzienia pracowała niezmordowanie — nic uśpić nie zdołało jej stalowej woli.

W straszliwej samotności bezkresnych dni i nocy potrafiła skupić wszystką swą moc ducha i umysłu. Pełne cierpień poznanie nadało jej głosowi tony fanfary: słynna „broszura Juniusa“, napisana w więzieniu, nie była jedynym apelem, który sobie drogę utorował poprzez kraty; mnóstwo odezw, pism ulotnych i zasadniczych przyczynków do „Listów Spartakusa“ umiała R. L. przesłać swym przyjaciołom politycznym. Usiłowała ona pozatem poprzez mury swej celi, przy pomocy korespondencji nielegalnej, wśród nieustannej pracy kierować bez przerwy rozwojem rewolucyjnym niemieckiej klasy robotniczej. Trzeba podziwiać w tych latach straszliwych nie tylko jej pracę naukową, ale i agitacyjną. I tu należy młodzieży, klasie robotniczej i wszystkim, za których dobro i wolność Róża Luxemburg walczyła, cierpiała i zmarła, ręką zbrodniarzy zamordowana, odsłonić istotę jej duszy, przez oprawców spotwarzoną.

Jej listy więc przestają być korespondencją prywatną.*) Kto bowiem widzi w R. L. tylko uczoną, ten nie zna jeszcze wszystkich stron jej bogatej natury, i dopiero listy Róży Luxemburg z więzienia uzupełniają jej obraz. [...]