Dzieła zebrane. Nowe wydanie t. I-VIII [komplet w 12 vol.] Zygmunt Krasiński [2017]

Krasiński pisał całym sobą przez całe życie. Wydawał utwory pod pseudonimami, kryptonimami lub bezimiennie, czasami w ogóle ich nie publikował. To bodaj najromantyczniejszy z naszych romantyków. Świadomie modelował życie na wzór literatury. Pragnął dostosować rzeczywistość do świata poetyckiego, kształtując ją, a raczej wyobrażając, w zgodzie z założonymi ideami. Chciał wykreować świat piękniejszy od świata prawdziwego. Zromantyzować rzeczywistość. Nadać jej charakter ewangeliczny, prawy, głęboki, uduchowiony, także w swej zmysłowości. To nieco zapomniany już dziś romantyzm w czystej postaci zarówno w przestrzeni tematów, idei, problematyki, jak i na obszarze języka.

Pragniemy przywrócić naszej kulturze właśnie Krasińskiego-romantyka: poetę, pisarza i myśliciela tworzącego w rytm epoki, którą ucieleśniał i która przez niego przemawiała. Pragniemy przypomnieć i Jego, i epokę bez współczesnych nam ideologicznych nadinterpretacji, wierząc, że przez taki właśnie, a nie inny układ dzieł Krasiński powróci do nas na nowo, pełniejszy i odrodzony. Nad pomniki z brązu lub granitu przedkładamy poetów żywych, przemawiających do nas mądrością i uczuciami. Tej idei podporządkowana jest nowa edycja dzieł romantyka.

Krasiński do czytania, Krasiński romantyczny, Krasiński w odmienionej i odnowionej formule edycji zbiorowej – to podstawowe założenia, jakie przyświecały autorom wydania, które po blisko czterdziestu latach od ostatniej zbiorowej edycji przypomina twórczość pisarza dziś znanego przede wszystkim badaczom literatury romantycznej, a zapoznanego, może z wyjątkiem Nie-Boskiej komedii, w szerszym kręgu odbiorców rodzimej kultury. Zygmunt Krasiński to nazwisko znane, to poeta i pisarz romantyczny, ale czy obok wskazanego wyżej dramatu, może jeszcze Irydiona i poematu Przedświt, nawet wykształcony polski humanista, wyłączywszy pasjonatów i filologów, potrafi wymienić inne utwory poety?

Krasiński, w swojej epoce obok Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego określany mianem „trzeciego wieszcza”, szybko zstąpił z Parnasu do literackiego czyśćca, a w niektórych okresach naszych dziejów zawitał także w progach przedpiekla literackiego i politycznego, z którego wydobyć go jest trudnym zadaniem także i dziś. Ma temu służyć nowa edycja Dzieł zebranych, pomyślana tak, aby lektura całości dała rzeczywisty obraz twórczości poety, bez narzucania odbiorcy interpretacyjnych tropów, bez sztucznych i anachronicznych podziałów, które odziedziczyliśmy po wydaniach poprzedników. Zazwyczaj były to edycje znaczące i ważne, dzięki nim Krasiński istniał mimo wszystko w obiegu literackim i badawczym, ale jednocześnie stworzyły one pewną tradycję recepcji, którą trzeba przerwać, utrwaliła ona bowiem zbyt wiele uproszczonych schematów i mniemań co do wizerunku dzieła hrabiego Zygmunta. W tym względzie nowa edycja na pewno odbiega od dotychczasowych sposobów prezentacji całości twórczości Krasińskiego. Nie znaczy to, że jest lepsza, jest po prostu inna.

[fragment wstępu do wszystkich tomów]

Tom I: Wiersze, opracowanie edytorskie Maciej Szargot

Tom II: Poematy, opracowanie edytorskie Maciej Szargot

Tom III: Dramaty, część 1–2, opracowanie edytorskie Magdalena Bizior-Dombrowska

Tom IV: Małe formy narracyjne, wstęp i redakcja naukowa Dorota Kulczycka i Agnieszka Markuszewska, współpraca edytorska Barbara Linsztet, Marcin Lutomierski i Michał Sokulski

Tom V: Władysław Herman i dwór jego, opracowanie edytorskie Mirosław Strzyżewski, współpraca Barbara Linsztet i Magdalena Rajewska

Tom VI: Proza poetycka, część 1–3, opracowanie edytorskie Agnieszka Markuszewska, tłumaczenie z języka francuskiego Joanna Pietrzak-Thébault

Tom VII: Pisma dyskursywne, część 1–2, opracowanie edytorskie Bartłomiej Kuczkowski, tłumaczenie z języka francuskiego Renata Jarzębowska-Sadkowska i Joanna Pietrzak-Thébault

Tom VIII: Aparat krytyczny, redakcja naukowa Agnieszka Markuszewska i Mirosław Strzyżewski, płyta DVD