Dzieje szabli w Polsce Włodzimierz Kwaśniewicz [2011]

Batorówka, karabela, szabla husarska, kościuszkówka czy szabla wz. 1934, zwana ludwikówką — to tylko niektóre z ogromnego bogactwa typów i form tej broni występujących w Polsce na przestrzeni ponad pięciu wieków.

Szabla ma w Polsce bogatą historię. Mijający czas przydawał jej coraz większego znaczenia, splendoru i sentymentu. Z coraz większą estymą była — i jest przecież nadal — brana do ręki nie tylko jako przedmiot orężny. Szabla to przede wszystkim znak stanowej przynależności szlacheckiej, symbol polskiej militarnej potęgi i polskości w epoce zaborów, wspomnienie dawnej świetności. I jako symbol przetrwała do dnia dzisiejszego, czego namacalnym dowodem jest szabla paradna wz. 1976 WP. Pięknym dowodem tego wszystkiego jest i to, co przed ponad sześćdziesięciu laty pisał Zygmunt Hartleb: „Polska i szabla — pojęcia ze sobą związane. Szabla to jednak obcy przybysz z dalekiego Wschodu, który znalazł u nas drugą ojczyznę; tutaj opromieniła ją sława nad wszystkie inne oręże”¹. Rzeczywiście, szabla zrobiła w Polsce karierę, jaką na przestrzeni wieków nie może się pochwalić żaden inny rodzaj broni. Fenomen jej niebywałej wprost atrakcyjności oraz wielkiej popularności wypływa z wielorakości funkcji, które pełniła. Przede wszystkim była orężem żołnierskim i cywilnym, i to znakomitym. Dla szlachty stanowiła przedmiot symbolizujący rycerską wyższość tego stanu, jego samą przez się znakomitość i przydatność do pełnienia zaszczytnego wojskowego obowiązku. Była też szabla instrumentem nauki rycerskiego rzemiosła, czyli szermierki, a jednocześnie środkiem obywatelskiego wychowania, narzędziem rozstrzygania sejmikowych i zajazdowych zwad, bronią pojedynków. Dziedziczenie szabli zobowiązywało do kontynuowania narodowej tradycji. Zawsze była — i jest po dzień dzisiejszy — miłą sercu pamiątką, z dumą i atencją wieszaną na ścianie mieszkania.

Wracając jednak do konstatacji Hartleba, trzeba gwoli ścisłości powiedzieć, iż „Polska” oraz „szabla” to pojęcia ściśle ze sobą związane [...]

[fragment]