Bieszczady od Komańczy do Wołosatego Stanisław Kryciński [2015]

Wstęp

Bieszczady mają barwną, ciekawą i wielowątkową historię, dodatkowo uatrakcyjnioną faktem położenia na pograniczu ludów, kultur i religii. Historia ta jest pełna niejasności i tajemnic, niewyjaśnionych do dziś przez badaczy. Co więcej, mają oni często bardzo różne zdania i w wielu kwestiach nie dojdą już pewnie do zgody. Dotyczy to zarówno czasów „ginących w pomroce dziejów”, czyli takich którymi zajmują się archeolodzy bądź badacze średniowiecza jak i okresu nowożytnego, mniej lub bardziej odległego. Wiele niejasności kryją wydarzenia z XIX czy pierwszej połowy XX w., a już okres konfliktu polsko-ukraińskiego z lat 40. XX w. ma tyle interpretacji – ilu zajmuje się nim badaczy. Liczne wątpliwości dotyczą spraw związanych z etnografią. Ot choćby zasięg siedzib Łemków i Bojków, który nie został ostatecznie ustalony przed wojną i dziś są to już tylko akademickie rozważania. Możliwości dociekań naukowych utrudnia, a czasem wręcz uniemożliwia fakt przerwania ciągłości osadniczej w wyniku wysiedleń ludności ukraińskiej w latach 1945–1947.

Tereny na wschód od Popradu w XV i XVI w. zaludniła ludność etnicznie ruska, ale z dużą domieszką elementu wołoskiego, który sam w sobie jest tajemnicą, bowiem badacze nie byli, nie są i pewnie nie będą zgodni kim byli owi Wołosi. Rusini to Słowianie, ale państwo zwane Rusią zorganizowali skandynawscy Waregowie. Na jej terenie nad górnym Dniestrem mieszkali Chorwaci. Byli to Słowianie, którzy jak się przypuszcza, zostali zorganizowani w silne plemię przez alańskich wojowników, z plemienia

[fragment]