Alkoholowe dzieje świata Andrzej Fiedoruk [2020]

Wstęp

Temat alkoholu jest stanowczo niedoceniany przez świat historyków europejskich. A przecież gdyby nie trunki, zapewne nie byłoby niebezpiecznych wojaży i odkryć geograficznych, nieludzkiej kolonizacji, brutalnych wojen, niezwykłej ekspansji cywilizacji Starego Kontynentu. Od zarania dziejów na terenach basenu Morza Śródziemnego wino było tak powszechne jak chleb – znajdowało się choćby na stole Jezusa (faryzeusze nazywali go pijakiem i żarłokiem!). Było napojem powszednim w greckich łaźniach i podczas posiłków Rzymian, kiedy to rozcieńczano je wodą.

Alkohol wyrządził ludzkości wiele szkód, choć przecież powinien służyć weselszej stronie naszego żywota, towarzyszyć w radości i wspomagać w biesiadzie. Trochę też dziwi akademicki sposób opisywania jego historii. Czy wszystkie mniej i bardziej istotne tematy należy traktować poważnie? Czy gdy piszemy o historii, koniecznie musimy przyjmować uniwersytecką metodologię i formułować stwierdzenia ex cathedra? Być może tak wypada, ale warto zadać sobie pytanie, czy zwykły zjadacz chleba wytrzyma więcej niż kilka stron takiej dysertacji. Chyba lepiej już przyjąć starą dobrą zasadę, czyli uczyć – bawiąc. Szczególnie że przedmiot dysertacji powinien służyć właśnie dobrej zabawie.

Zajrzyjmy więc na karty historii i zobaczmy, jak umilali sobie czas nasi dawni i nieco bardziej współcześni przodkowie. Dowiedzmy się, jak alkohol wpływał na bieg dziejów, rozwój cywilizacji i kultury. Wiele decyzji politycznych podejmowanych było w ścisłym powiązaniu z alkoholowym kontekstem, a każdą wojenkę podlewano niezłą ilością napojów wyskokowych. Nadmiar lub niedostatek alkoholu przyczyniał się do tworzenia przedziwnych czasami asocjacji społecznych, które trwale wpłynęły na obyczaje. Warto więc z przymrużeniem oka przyjrzeć się naszym alkoholowym peregrynacjom.

Andrzej Fiedoruk