Pamiętnik Mierosławskiego (1861-1863) [Mierosławski Ludwik] Wyd. Józef Frejlich [Czasy i Ludzie / 1924]

OPIS BIBLIOGRAFICZNY W ZAKŁADCE SZCZEGÓŁY.

      "Do licznego zbioru dotychczas już opublikowanych pamiętni-ków i wspomnień z czasów powstania styczniowego dołączamy dzisiaj wspomnienia Ludwika Mierosławskiego. Ludwik Mierosławski — głośna, w swoim czasie, osobistość i wielce wpływowa wśród szerokich, demokratycznym zasadom hołdujących kół politycznych w kraju i na obczyźnie, odegrał, jak wiadomo, nietyle w samem powstaniu 1863 roku, ile w przygotowaniach i poczynaniach przedpowstańczych, w 11. 1861-62, rolę zgoła niepoślednią. Założyciel kursów wojskowych w Paryżu, inicjator i faktyczny fundator szkoły wojskowej w Genui, przeniesionej później do Cuneo, przez długi czas głowa pozakrajowa organizacji spiskowej Czerwonych, kierowanej w kraju przez Karola Majewskiego i Jana Kurzynę, pierwszy, wprawdzie nominalny tylko dyktator powstania, później zaś organizator jeneralny sił zbrojnych zagranicą, Mierosławski był jednym z głównych węzłów ostatniego wielkiego sprzysiężenia narodowego. Obdarzony, niewątpliwie, wielkiemi zdolnościami pisarskiemi i krasomówczemi, wykształcony w rzeczach historyczno-militarnych autodydakta, człek wysokiej inteligencji, był przecież Mierosławski naturą psychicznie skomplikowaną, równolegle obdarzoną wieloma wadami, neutralizującemi całkowicie niepośledniej miary talenty i przymioty osobiste. Zarozumiały, nieznoszący zdań i opinij przeciwnych, zapatrzony w jedną na niebie Polski gwiazdę — w samego siebie, chorobliwie namiętny w dyskusjach i polemikach, nierzadko nieprzebierający w środkach i sposobach zwalczania osób niemiłych i opinij odmiennych, opanowany do tego dziwaczną manią czynienia wynalazków wojennych, wynajdywania cudownych, częstokroć śmiesznych środków i narzędzi wojowania, Mierosławski odpychał od siebie ludzi przekonań nawet bliskich, zniechęcał do siebie własnych stronników..."

             [Przedmowa, fragm.]