Miłość a świat kultury zachodniej Rougemont Denis de (1999)

OPIS BIBLIOGRAFICZNY W ZAKŁADCE SZCZEGÓŁY.

WSTĘP
Nazwałem księgami poszczególne części tego dzieła, ponieważ każda z nich obejmuje w zarysie taki materiał, jaki normalnie wystarcza do napisania książki o przeciętnych rozmiarach. Wielkie nagromadzenie faktów i cytowanych tekstów, gra wplątanych w nie lejtmotywów, wszystko to mogłoby spowodować dezorientację niektórych czytelników, gdybym na tym miejscu nie podał klucza do rozszyfrowania moich celów konstrukcyjnych. Księga pierwsza przedstawia ukryty sens legendy czy też mitu Tristana. Jest to zejście w kolejne kręgi dramatu namiętności. Księga ostatnia wskazuje na krańcowo przeciwną postawę ludzką i w ten sposób dopiero zamyka opis miłosnej namiętności, ponieważ naprawdę znać można tylko to, poza co się już wyszło lub przynajmniej czego granic dotyka się, choć się ich jeszcze nie przekracza. Spośród zaś środkowych ksiąg druga stara się dotrzeć do religijnych początków mitu, podczas gdy następne przedstawiają skutki jego oddziaływania w tak różnych dziedzinach jak mistyka, literatura, sztuka wojenna, moralność małżeńska. Przyjemność mówienia o sprawach miłości nie jest dostatecznie przekonywającym pretekstem dla tak nasyconego treścią tomu. Jest to zresztą dwuznaczna korzyść; trzeba się rumienić, gdy się ją dzieli z tyloma autorami cieszącymi się rozgłosem. Jeśli zaś o mnie chodzi, to nie cofnąłem się przed niektórymi utrudnieniami w rozwijaniu tematu. Nie chciałem bowiem ani stawiać w szczególnie korzystnym świetle, ani deprecjonować tego, co Stendhal nazywał namiętnością miłosną, ale próbowałem to opisać jako zjawisko historyczne o genezie wyraźnie religijnej. Otóż zarówno mężczyźni, jak i kobiety chętnie aprobują mówienie o miłości i nie nuży ich to nawet wtedy, gdy rozprawa na ten temat ma charakter banalny. Równocześnie jednak obawiają się definiowania namiętności choćby nawet w sposób ogólnikowy. Większość ludzi, stwierdza Laclos, „zrezygnowałaby nawet ze swych przyjemności, jeśliby trzeba było za nie zapłacić trudem refleksji". Ta książka w dalszym swym ciągu ukaże, jak konieczna jest refleksja nad tym zjawiskiem, acz bywa rzeczą przykrą. Pożytek takich rozważań jest ściśle związany ze zdolnością przekonywania sumiennych czytelników o przyczynach ich apriorycznej niechęci. [...]