Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską Żenkiewicz Jerzy (2001)

PRZEDMOWA

Po 1989 roku, w warunkach pełnej swobody badań, znów szerzej zainteresowano się dziejami wschodnich ziem I i II Rzeczypospolitej. Jednak po kilkudziesięciu latach celowego zaniedbywania badań w zakresie tej problematyki jest obecnie niewielu historyków, w pełni przygotowanych do prowadzenia wszechstronnych badań. Dodać trzeba, że względy uczuciowe, potrzeba szukania korzeni rodzinnych skłaniają, zwłaszcza starsze osoby, będące amatorami w rzemiośle historycznym, do podejmowania prób opisania dziejów ich bliższych ojczyzn. Do lat osiemdziesiątych tacy historycy z wewnętrznej potrzeby działali przede wszystkim wśród wygnańców politycznych na Zachodzie. Obecnie są tego rodzaju historycy-amatorzy również coraz liczniejsi w kraju, a ich publikacje prasowe i książkowe cieszą się często dużą popularnością, zwłaszcza wśród ekspatriantów i ich potomstwa, związanych pochodzeniem z rozległymi prowincjami wschodu pierwszej Rzeczypospolitej. Toteż inicjatywy tego rodzaju warte są poparcia, oczywiście pod warunkiem utrzymania pewnego minimum aktualności wiedzy, podbudowanej najnowszymi monografiami i przyczynkami naukowymi. Pilnować się też trzeba przed częstym, skądinąd zrozumiałym, naciskiem nacjonalistycznych resentymentów.

Jerzy Żenkiewicz, informatyk, długoletni pracownik UMK, związany jest z Litwą historyczną, ale i tą dzisiejszą, etniczną, ongiś będącą niewielką częścią tej pierwszej, poprzez swych rodziców należących do ziemiaństwa polskiego szeroko pojmowanej Kowieńszczyzny. Orientację w podstawach wiedzy historycznej Autora pracy Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską, a już zwłaszcza przed 1918 rokiem, daje wykaz źródeł drukowanych i opracowań odnotowujący 93 pozycje bibliograficzne. Dla czasów najnowszych istotnym źródłem wiedzy o dziejach Litwy kowieńskiej jest również tradycja rodzinna Autora.

[fragment]