Retusz fotograficzny negatywowy i pozytywowy Niemczyński Władysław (Poznań 1947)

 Wydanie 2 przerobione i uzupełnione. 

     Retusz powstał przed około stu laty, gdy nauczono się wyrabiać fotogramy papierowe, tzw. talbottypy. Zdjęcia robiono na papierach jodosrebrowych i z tych negatywów papierowych kopiowano odbitki. Takie pozytywy nie mogły być „czyste" i miały ,ziarno", 'spowodowane strukturą papieru negatywowego. Zaczęto więc retuszować te plamy i „nieczystości" i za-razem starano się nadawać obrazom „ładny" wygląd, a za ideał zręczności retuszerskiej uważano przez pewien czas nienaturalny monochrom, wyrysowany na odbitce fotograficznej za pomocą tuszu czarnego lub brunatnego. Zabiegi takie nie usuwały jednak z 'obrazów zmarszczek, piegów i przesadnie głębokich cieni. Zawodowcy wpadli zatem na pomysł, aby przeprowadzać retusz wprost na modelu. Puszczono w ruch pudry, szminki i kremy, aż doszło do tego, że tego zawodowca uważano za najlepszego, który umiał zamalować twarz modelu na podobieństwo porcelanowej figurki. Ta „moda" utrzymywała się przez czas dłuższy po wynalezieniu współczesnych płyt i błon bromosrebrowych, z tą tylko różnicą, że wygładzanie i „upiększanie" przeniesiono z twarzy na warstwę żelatynową płyt. Najdrobniejsze fałdy skóry, wszelkie objawy starości, wszystkie cechy charakterystyczne padały ofiarą wygładzającego ołówka i pędzelka retuszerskiego, do czego [...]