Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze Julian Ursyn Niemcewicz / Lipsk [1838-1839]

Mamy zaszczyt zaprezentować w naszym antykwariacie:

 

Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze z rękopismów, tudzież dzieł w różnych językach o Polszcze wydanych oraz listami oryginalnemi królów i znakomitych ludzi w kraju naszym

 

pióra Juliana Ursyna Niemcewicza. Poniżej udostępniamy Państwu, na popis publiczny, przedmowę do niniejszego dzieła, skreśloną przez samego Autora „[…] pamiętników historycznych […]” :

 

Pamiętniki o dawnej Polsczcze Niemicewicz

  

Przedmowa do zbioru Pamiętników Historycznych o dawnej Polszcze.

  

Domowi, i obcy Dziejopisowie, zostawili nam, lubo nie tak obfite i dokładne iakby tyczyć naleźało zbiory historyi Polskiej, dość jednak dostateczne, co do ważniejszych zdarzeń , i czynów. Lecz nie w tych to powaźnie pisanych dziejach, malują się najrzetelniej czasy, obyczaje  i te drobne na pozór wypadki, co nieraz obiaśniaią najważniejsze zdarzenia, co w potocznych życia czynach, odkrywaią nam prawdziwe charaktery Bohaterów, Rządzców, tych nakoniec znakomitych ludzi, których historya, czyli to w szczęśliwych, czy w niefortunnych koleiach , zawsze nam w okazałości tylko wystawia. Dzienne postrzerzenia, zapisywane nie dla świata, dla siebie tylko, z rzetelnością, i czystą prawdą, z okolicznościami, zbyt dla poważnej historyi drobnemi, te nam i cnoty, i wady , i obyczaie przodków naszych najlepiey malują. Obfite są inne krwie, mianowicie Francya w pamiętniki podobne.

 

U nas pisali ie, Orzechowski, Orzelski dotąd w rękopiśmie, po łacinie , Gornicki, Maszkiewicz i t. d. po Polsku, X. Albert Radziwiłł w rękopiśmie po łacinie. Ileż innych w rękopismach , dotąd niewydanych , albo nawet nieznanych. Cudzoziemcy Posłowie, bawiący, lub podrużuiący w Polszcze , niemało nam tak drogich zostawili zabytków. Niewymieniaiąc Choisnin przez X. Jmci. Czartoryskiego G. Z. P. przed lat kilka wydanego po polsku , Pana Lelaboureur opisującego podróże Pani Je Guebriant w krótkich wyciągach przez ś. p. Woiewodę Prezesa Senatu S. Potockiego w pamiętniku Warszawskim w r. 18o1 wydanego, umieściemy wyiątki z Komendoniego, opisującego Polskę za czasów Zygmunta Augusta, negocjacje Vannozego z Janem Zamoyskim. Kardynała Gaetano znajdującego się w Polszcze, w r. 1595. Karola Ozier (Ogier: ) z Hrabią de Mesme przytomnego negocjacjom z Szwedami za Władysława IV. Rzadkie opisanie Ukrainy Polskiej przez P. Beauplan w służbie naszey Pułkownika Artyleryi za Zygmunta III, Władysława IV, i Jana Kazimierza. Carcer Galticus przez Wassenberga, wyciągi z Pamiętnika P. Daleyrac dworzanina królowej Maryi Kazimiery żony Jana III. Pamiętniki Angielczyka O'conar lekarza tegoż Króla.

 

P. Bizardier historya rozterek w Polszcze w r. 1697. Pamiętniki Kardynała Framesco Buonvisi, Legata w Polszcze, za Króla Michała i Jana III. Pamiętniki Hr. Chavagnae, na koniec niedawno wyszłe dzieło Opata Georgel, w którem wiele jest ciekawości tyczących się ostatniej epoki bytu naszego. To co do obcych. Ileż mimo tylu naiazdów i rabunków, pozostało nam ieszcze rękopismów, własnych rodaków, Dyaryuszów Seymów, wypraw woiennych , negocjacji , opisań pogrzebów, Wesel podróż, listów nakoniec originalnych, Królów Hetmanów, Kommissarzy, wielu innych znakomitych mężów. Co za skarby, iakżeby smutno było, zostawiać ie dłużej na pastwę mulom, lub na tylekroć powtarzane iuż zatracenia najdroższych pamiątek naszych. Wszystko to zebrać, ułożyć, przetłómaczyć, obrałem za miłe Starości mej zatrudnienie. 

 

Ile tomów dzieło to zawierać będzie, temu tylko wiadomo, który dni każdego człowieka policzył. Spodziewać się że trzy przynajmniej duże Tomy in 8. majori wychodzić będzie corocznie. Ufam, że miłośnicy świetnej zeszłości narodu naszego, znajdą w tym zbiorze, przyiemną dla siebie naukę i zabawę. Nie tafię, że ile sprawiały mi rozkoszy obrazy chwały przodków naszych , tyle rodziło boleści , wyiawienie tych ułomności , wad, i cięszkich błędów, co swietność tych wieków splamiły. Lecz idąc za przykładem, Swetoniusza i późniejszych w innych narodach pamiętników pisarzy , niewzdrygałem się ich umieścić. Myśl nakoniec okazania tym którym losy ludów są powierzone , że najskrytsze ich błędy, nieujdą przed potomnością, że czas zrywa zasłonę utkaną przez pochlebstwo i bojaźń , myśl ta mówię, nakazywała otwartość. Dzięki niebom, nie masz w dzieiach naszych. , tych okropności , tych zbrodni , któremi się czasy Cezarów, i w późniejszych wiekach, inne narody splamiły : znajdzie w dziejach naszych, Czytelnik srogie nadużycia wolności, niedarowane błędy, lecz karty ich nieoblane są krwią, nieoszpecone zbrodniami. Pomagaliśmy obcym, nieszkodziliśmy, jak sobie samym. Wydaiąc na świat, zachowuiąc od zatracenia , te rzadkie bardzo dawności naszej zabytki, dopełniamy obowiązku troskliwego o sławę Ojczyzny naszej obywatela. Gdyby nawet śmierć przerwała pasmo zaczętej roboty , zostaną dla następców przygotowane już do niej materiały.

 

Zbiór pamiętnikow historycznych o dawnej Polszcze niemcewicz Niemcewicz XIX wiek

  

Zbiór pamiętnikow historycznych o dawnej Polszcze niemcewicz Niemcewicz XIX wiek
Zbiór pamiętnikow historycznych o dawnej Polszcze niemcewicz Niemcewicz XIX wiek
Zbiór pamiętnikow historycznych o dawnej Polszcze niemcewicz Niemcewicz XIX wiek
Zbiór pamiętnikow historycznych o dawnej Polszcze niemcewicz Niemcewicz XIX wiek

Autor: Maciej Barski

Tagi:
  • Julian Ursyn Niemcewicz
  • Staropolska
  • XIX wiek